استوره

براي هادي محيط و مريم رشيدي

lotij — Mon, 02 Jun 2008 06:16:07 GMT

چند اشتياق صبحگاهي

تخت جمشيد آخرين مقصد سفر بود . نه به دليل قرار داشتن در آخرين رده ي علاقه ، به واسطه ي شلوغي عيد وچند دليل ساده ي ديگر...

ساعت پنج صبح و تخت جمشيد سرد سرد . تا چشم كار مي كند ، كيسه هاي پلاستيكي و زباله هايي كه به نحو چشمگيري محوطه را پر كرده ا ند . گويي همه خواب مانده اند . حتي فرزندان كوروش . چند اشتياق كوچك هم دور و بر تخت جمشيد پرسه مي زند . دو عكاس جوان كه آمده ا ند طلوع آفتاب را در تخت جمشيد ثبت كنند . خانواده هايي كه مي خواهند از كودكانشان سوار بر عقاب سر ستون ها عكس يادگاري تاريخي بگيرند و يا در كافي شاپ بسيار گران حاشيه ي پارسه ، آب آلبالو و سيب زميني سرخ كرده بخورند .

وروديه پانصد تومان

تا ساعت هشت بايد منتظرباز شدن در ها مي مانديم . هوا كماكان سرد بود . فرصتي بود تا به دورتر ها برويم . مثلا به درون كاخ ها .. اما ما كه داخل هيچ قصري نشديم ، نمي توانستيم شكوه و عظمت قصر ها را حدس بزنيم . حتي در عالم خيال . آفتاب پيدايش نبود خيلي دير كرده بود . دل مريم شورش را مي زد . صفي از علاقه جلوي باجه ي بليط فروشي شكل گرفت . ساعت هشت و نيم بود . بليط فروش ها خواب بودند . صف طولاني تر مي شد . چند جوان كه لباس سربازي بر تن داشتند ، مرتب باتوم هايشان را نشان مي دادند . كم كم حوصله ي مردم به سر نزديك مي شد . يك ساعت از هشت صبح – ساعت مقرر شروع بليط فروشي - گذشته بود . بليط فروش ها هنوز بيدار نشده بودند . كم كم زمزمه ي مردم در آمد . البته شباهتي به سر و صدا نداشت . صف همچنان طولاني تر مي شد . و مردمي كه به صف عادت داشتند . دو تا دو تا ، سه تا سه تا گلايه مي كردند . خيلي آرام تا مبادا بغل دستي چيزي بشنود . جسارت بيشتر شد . چند نفر پيشنهاد كردند ، به زور وارد محوطه شويم . . عده اي هم فكر مي كردند متصديان امور عمدا چنين وضعي پيش مي آورند . مقاصدي هم بر مي شمردند . خلاصه آن اشتياق اول صبح به چيز هاي ديگري بدل شد .

صف بهم خورد . بيشتر مردم به طرف در ورودي هجوم آوردند . مقاومت نگهبان ها هم فايده اي نداشت . در ها به زور باز شد. گويا كوروش به استقبال بي بليط ها آمده بود . نمي دانم چرا از اين صحنه خوشم آمد البته ما براي رعايت جامعه ي مدني همچنان در صف مانديم تا آبروي ما پيش خارجي هاي حاضر در صف محفوظ بماند . دو – سه آلماني كه در فاصله ي نزديكي از ما در صف بودند ، هاج و واج قانون شكنان را نگاه مي كردند . نمي دانم آنها در سفرنامه شان در باره ي اين صحنه چه مي نويسند.

پله هاي آپادانا و غذاهاي محلي شيراز

شكوه و عظمت گذشته را مي توان از همين خرابه ها دريافت . مرداني كه با لباس ها ي منقش ، سپرها و شمشير ها ، آهسته و موقر از پله هاي آپادانا بالا و پايين مي روند . مهمان هاي عاليرتبه سوار بر اسب به حضور پادشاه عدالت گستر شرفياب مي شوند .

نمي دانم چرا ياد كارگر ها و رنج هايشان نيفتادم . و ترسي كه مدام در قالب آشپز ، سرباز ، پيش خدمت ، پيك و...مرتب در حال رفت و آمد است . و شاعراني كه در آباداني اين قصر ها شعر خواندند و َ.

آن قدر بد سليقگي محافظان كنوني پارسه تو ذوق مي زند كه نيزا مرتب از من مي پرسد :

يعني يك نفر در اين مملكت نيست كه به فكر اين بنا ها باشد ؟

تو فكر مي كني با روشي كه در پيش گرفته اند تا چند سال ديگر اين بنا ها دوام مي آورند ؟

اصلا دستي در كار است تا چيزي باقي نماند . شواهد كه چنين مي گويند .

با هركس كه حرف مي زني عصباني است . خوب كه نگاه مي كني مي بيني كه عملا هيچ تلاشي براي حفظ اين موقعيت صورت نمي گيرد .

هادي يكي از سر ستون هاي بزرگ را نشانم مي دهد و مي گويد چند سال پيش سر ستون ديگري با همين ابعاد و به همين سنگيني از اين جا ربوده شد و سر از موزه هاي اروپايي در آورد . سر ستوني كه بدون وسايل مكانيكي و چرثقيل قابل حركت دادن نيست . يعني ... حتما .. و الا ...

از امكانات رفاهي كه چيزي نگويم بهتر است يعني از هيچ چيز چيزي نگويم بهتر است . آن قدر آرام شده بودم كه تمام راه مرودشت – شيراز خوابم برد . شما هم به كار هاي روزمره تان بپردازيد . ما كه برگشتيم تا در باره ي خوشمزگي غذاهاي مريم و عطر بهار نارنج شيراز حرف بزنيم . نه اين كه خودمان را به نفهمي زده باشيم ، نه ! ما ملت فهميده و متمدني هستيم. شاهد ما همين خرابه هاي تخت جمشيد است وَ .

*****

آيينك ِ ادبيات امروز

آيينك عنوان كتاب – مجله اي است كه به سردبيري هادي محيط و به سرمايه ي انتشارات نويد شيراز منتشر مي شود . تا كنون ( فروردين 87) سه شماره از اين نشريه چاپ و منتشر شد و شماره ي چهارم نيز در راه است .

آيينك كه در هر شماره ، به موضوعي خاص مي پردازد محصول ذهن كنجكاو و البته غافلگير كننده ي هادي محيط است . محيط كه فعاليت مطبوعاتي اش را با همكاري در زنده ياد عصر پنج شنبه شروع كرده ، صدو سي و هفت شماره ي هفته نامه ي جالب و تاثير گذار هنگام را نيز در كارنامه دارد . يكي از دغدغه هاي محيط در عرصه ي نشريات ، نوشتن و گفتن از كساني است كه علي رغم نقش فوق العاده شان در ادبيات معاصر ، خوب شناسانده نشدند . شماره هاي هنگام وي‍ژه ي بهرام اردبيلي ، هوشنگ آزادي ور ، ابراهيم گلستان و... گواه ادعاي ماست . از اين منظر نشرياتي كه محيط منتشر مي كند با نشريات ادبي كه به مسائل به اصطلاح باب روز مي پردازند تفاوتي اساسي دارد .چون جنبه ي خبري اين نشريات حداقل ممكن است ، طبيعتا تاريخ مصرف خاصي ندارند

محيط در آيينك نيز چنين شيوه اي را دنبال مي كند كه تا كنون سه دفتر از آن منتشر شده است

فهرست مطالب شماره ي اول :

v زبان است ؟ يا هست ؟ مسعود توفان

v شعر هايي از سه دوره ي ديروزين بيژن الهي

v بداء الهي احمد مير احسان

v پست مدرن مثِ پيتزاي سبزيجات اصغر عبداللهي

v مسافر و چند شعر ديگر كلاهي اهري

v كورسيكا و... انيس باتور

v ديدن نديده ها و سلام هلمس به قلم سردبير

دفتر دوم : داستان زندگي

شماره ي دوم با موضوع داستان زندگي با آثاري از علي باباچاهي ، هوشنگ آزادي ور ، فرخنده آقايي ، احمد رضا احمدي ، محمد رحيم اخوت ، منصور اوجي ، منصور برمكي ، رضا جولايي ، پرويز خائفي ، عبدالعلي دست غيب ، مينا دست غيب ، نصرت رحماني ، كاظم رضا ، ابوتراب خسروي و مطلبي با عنوان طرحي از يك بچگي به قلم سردبير ،زمستان 86 چاپ و منتشر شد

دفتر سوم

با موضوع نقد و بررسي و ترجمه

اين دفتر ، بررسي ، نقد و تحليل شعر امروز ايران است ازنيما به بعد . در ابتداي هر بخش شعري آورده شده و سپس چندشاعرو منتقد از نگاه هاي متفاوت به نقد و تحليل آن پرداخته اند . در اين دفتر يا به شعر شاعراني پرداخته شده كه علي رغم تاثير گذاري ، كمتر مورد توجه قرار گرفته اند يا شعري از شاعران شناخته شده آمده كه از آن شعر با وجود ارزش هاي ادبي ، كمتر سخن رفته است . ديگر بخش هاي اين دفتر :

شعر هايي از هوشنگ آزادي ور

نگاهي به داستان هاي بهرام حيدري

ترجمه ي بخش پاياني رمان " پوليسيز " اثر جميز جويس

و...

دو شماره ي نخست آيينك در 1500 نسخه و با قيمت 2300 تومان و شماره ي سوم به قيمت 3200 تومان ، در روزنامه فروشي ها و كتاب فروشي هاي سراسر كشور قابل دسترسي است .

نشاني نشريه : شيراز صندوق پستي 666/71365

آدرس وب سايت : www.navidshiraz-pub.com

نمايشگاه 87 و نقش چراغ قرمز

lotij — Thu, 15 May 2008 13:41:18 GMT

شوق و اشتياق ديدار با كتاب هاي تازه وديدن آن همه آدم كه براي كتاب جمع شده اند ، شوق نادري است كه هر ساله در چنين روزهايي خيلي ها را به تهران مي كشاند . هرچند ديدن قيمت كتاب ها ، حسرتي را به دنبال دارد وَ .

رفتيم . ديديم . خريديم وَ .

با بيست - سي جلد كتاب مهمان يكي از آشنايان بوديم . آن چه مايه ي اين نوشتار شده ، برخورد ميزبان با كتاب هاي همراه ما بود . پدر خانواده مردي پنجاه ساله و كارمند يك موسسه ي معتبر پژوهشي دولتي است . نگاه كنجكاو او سر ذوقم آورد . اما بعد از ورق زدن چند كتاب كه متاسفانه عكسي نداشتند سوال هاي سرزنش آميزي داشت :

چقدر براي اين كتاب ها پول داديد ؟

خواندن اين ها به موقعيت شغلي شما كمك مي كند . ؟

از خواندن اين كتاب ها چقدر گيرتان مي آيد ؟

مي شود بعد از خواندن آنها را فروخت ؟

و بعد كه جواب هاي من قانعش نكرد ، از قفسه اي كه چند عروسك و... در آن به خواب رفته بودند ، كتابي را آورد ( تنها كتاب خانه شان بود ) و تعريف مي كرد كه پشت چراغ قرمز ، مرد محترمي از ما خواست از او كتاب بخريم . دلم سوخت و اين كتاب را 7 هزار تومن خريدم ( با تاكيد چند باره بر قيمت كتاب ) . وقتي به او گفتم كتاب ديوان يكي از شاعران دوره ي قاجار است ، انگار كه عتيقه اي خريده باشد گفت : پس ضرر نكرديم .

ميز بان ادامه داد : به اساتيد و پژوهشگران ! اداره ي ما كارت خريد كتاب مي دهند . همه شان كارت را مي فروشند . اعتبار كارت 60 هزار تومن است و آنها 30 هزار تومن مي فروشند .مي خواهيد براي شما بگيرم ؟

پرسيدم : اين اساتيد محترم ! حتي كتاب رايگان هم نمي خواهند ؟

پاسخ معلوم است : مشكلات زندگي ، اجاره خانه و ....

و بعد به چند نفر از اين اساتيد زنگ زد . از شانس بد ما همه ي اساتيد فروخته بودند .

دختر خانواده كه دانشجوي زبان انگليسي است ،پس از تورقي كوتاه گفت : عجب حوصله اي ! من حتي كتاب هاي درسي ام را نمي خوانم تا . و از تنها برخورد نزديكش با هنر و مهم ترين اتفاق زندگي اش در ماه هاي اخير برايمان گفت : پشت چراغ قرمز ( به نقش چراغ قرمز در زندگي امروز توجه كنيد ) ايرج نوذري ( بازيگر ) را ديدم . با هيجان زايد الوصفي تعريف مي كرد . ماشينش دقيقا كنار ماشين ما بود . خيلي نزديك بود . نگاهش كردم و خنديدم . او هم خنديد ...

مهمان گفتگوي ويژه ي خبري شبكه چهار تلويزيون در باره اهميت ترويج فرهنگ كتاب خواني حرف مي زد وَ .

lotij — Sat, 23 Feb 2008 18:10:18 GMT

…………………………………….

بگذاريداز چند نقطه چين شروع كنيم

……………………………………….

لابد چيزي براي تعارف نداريم

وگرنه از قفلي كه درمانده بر در وُ

زني كه زيبايي اش را

مديون شعرهاي من است

و كلاغي كه دور ميدان فردوسي

…………………………………………

ديگر اين كه

شعرهاي عاشقانه ام

دوازده ساله شدند

………………………………………

مطمئناً اين سطر را كه مي خواني

در تمام نقطه چين هاي بالا

برف مي بارد!

تِ گِسِه شِ تَناري اَتّا باغِه!

(Te gese she tanari atta baghe! )

گيسوي تو به تنهايي براي خودش باغي است.

lotij — Fri, 15 Feb 2008 18:53:18 GMT

تكذيب خبر حضور علي باباچاهي در جشنواره ي شعر فجر

اخيرا و در پي مصاحبه اي كه يكي از سايت هاي خبري كشور در باره ي جشنواره ي شعر

فجر با علي باباچاهي داشته ، خبري در محافل ادبي كشور شايع شده ، به اين مضمون كه علي

باباچاهي يكي از دست اندر كاران و شركت كنندگان جشنواره ي شعر فجراست . اين خبربا

بازتاب هايي عموماً منفي شاعران و نويسندگان همراه شد به گونه اي كه باباچاهي در سطحي

وسيع در سايت هاي اينترنتي به تكذيب شايعه مورد اشاره پرداخته ، متن زير يكي از اين تكذيبه ها ست .

علي باباچاهي :

در گفتگویی با یکی از خبرگزاری‌ها که نظرم را در خصوص تأثیر جشنواره‌ی شعر فجر

بر روند تکامل شعر معاصر پرسیده بود، گفته بودم اگر عمل‌کرد وزارت ارشاد اسلامی در

دیگر موارد ، از جمله صدور مجوز و ایجاد تسهیلات در مورد انتشار کتاب‌ها ، از جمله

کتاب‌های شعر مطلوب و دلگرم کننده به نظر می‌رسید ، قضاوت شاعران نسبت به این‌گونه حرکت‌های هنری مثبت‌تر بود.

غرض از اين مقدمه چيني در واقع پاسخ به شاعران جواني است كه بر اساس شايعاتي بر اين

باورند كه من حضور و نقشي در دومين جشنواره ي شعر فجر داشته ام . به اين طريق به اطلاع

جامعه ي ادبي مي رسانم كه اين خبر صحت نداشته و من حضور و نقشي در اين جشنواره نداشته ام .

lotij — Tue, 05 Feb 2008 19:25:02 GMT

بچّه ها چه مي دانند

بزرگ تر كه

حرفش را نزن!

ـ اتوبوس

ا تو بو س

ـ در حال

دَ ر حا لِ

ـ حركت

حَر كَت

هر جا دلتان مي خواهد

نقطه سر خط.

و دوباره سوار اين اتوبوس

ا تو بوس

و سارايي كه اين همه سال

لاي كتاب فارسي

از بس كه وقت ندارد نمي ميرد.

وگرنه زني كه شماره شناسنامه اَش را نمي داند

و قبلاً هم چند بار

در خيابان درّوس مرده بود

از رگ گردن به تو نزديك تر نيست ( نباشد )

اصلاً قراراست

اين سايه مال شما باشد

دنبالت راه بيفتد

در صحنه اي صندلي

و كمي لبخند تعارف كند

و بعد صندلي كه چه عرض كنم

چراغ هم چراغ را نمی بیند .

تو هي خواب مي بيني

يك شانه

و دختري كه با لهجه ي محلي دوستت دارد.

پا نوشت:

چوب معلم ار بود كه هيچ وقت نبود بر سر باباي تخته سياه. بـ ا بـ ا تـ كـ ه تـ كـ ه شده بود صداي گريه ي محبوبه هم مي آمد امّا براي اتوبوس چه فرق می کند

lotij — Thu, 27 Dec 2007 22:29:29 GMT

در زمان هاي مختلف

به تازگي آخرين مجموعه شعر هادي محيط با عنوان « در زمان هاي مختلف » ، از سوي انتشارات نويد شيراز چاپ و منتشر شد. اين كتاب ، سومين كتاب شعر محيط است كه در فضايي متفاوت تر از دو كتاب قبلي قلمي شده وَ .

نقداً شعري از اين كتاب را بخوانيد با اين قول كه در پست هاي بعدي مطلب مفصلي در باره ي « در زمان هاي مختلف » خواهم نوشت .

به كجا مي رود

دستي كه تا سر حد امكان رشد كرده است

آيا دعوت به سر آغز را هيچ وقت شنيده بود ؟

به كساني فكر كرده

كه امكان عمل را از او گرفته اند

در او گوش ها يا چشم هايي هرچند مخفي وجود دارد ؟

به لحاظ بصري

دستي كه روزانه از جيب بيرون مي آوريم

با دستي كه از غيب مي آيد

چه شباهت هايي دارد ؟

دستي كه به حفره اي _ از هر نوع _ فرو مي رود

با خودش در لحظه ي قبل چه فرقي مي كند ؟

آيا واقعن يك دست بي صداست ؟

تو چقدر شبيه دستي هستي كه از ميان سلول هاي خاكستري مغز بيرون آمد

براي كش رفتن واقعيت .

به جرثقيل شباهت بيشتري دارد

يا به شاخه هايي كه به سمت نور مي روند ؟

رابطه ي او با اجزاي خودش ، في المثل با ناخن ها ، موها ، يا با مفاصل ،

با خط هايي كه معلوم نيست طبق چه اصولي پهن شده اند

كفش چگونه است ؟

تو به دلِ دست ها اعتقاد بيشتري داري

يا به كف آنها ؟

دستي دستي دارم غرق مي شود در كف بيني ام

اما شكر خدا دست هام ، دستمال هاي منند

يا حتي اين دستكش كه تازگي ها برايم خريده اي !

دست نزنيد

دست بزنيد به دست ديگرتان

دست ها عاشق تر از ما هستند

در دست تر و هم دست تر ازما .

با آن شكل هاي مختلفي مي سازيم

شكل مشت ، شكل اشاره ، يا شكل خداحافظ .

پس سلام

كجا مي روي با اين شكل دست هات ؟

lotij — Thu, 06 Dec 2007 21:48:00 GMT

همه ی ما مدیون تاریخ تحلیلی شعر نو هستیم

کتاب تاریخ تحلیلی شعر نو از شمس لنگرودی ، بی گمان مهم ترین و مستند ترین کتابی است که در باره ی تاریخ شعر و نقد نو در ایران نوشته شده است . همه ی ما در بررسی های شعر امروز، و رویداد هایی که از سر گذرانده ، ناچار از رجوع ومطالعه ی چند باره ی آن بوده ایم . اما حق کتاب چنان که باید ادا نشده است .امروزه کمتر نقد و نظری در باره ی شعر نو می خوانیم که ارجاعی به تاریخ تحلیلی نداشته باشد .تالیف کتابی با این حجم گسترده از اطلاعات ، حوصله ای به قطوری خود کتاب می خواهد . من که بعضی وقت ها فهرست منابع و ماخذ کتاب را می خوانم واقعا به خاطر دسترسی به این همه مطالب داغ و خواندنی ، به شمس لنگرودی حسودی ام می شود .

کتاب با روشی ویژه ، یک تاریخ ادبیات جدید است که البته با تاریخ ادبیات های مالوف تفاوتی اساسی دارد . به خصوص که نویسنده با لحنی معتدل و انتقادی ، به معرفی و بررسی همه ی جریان های شعری پرداخته و به کلی از حب و بغض های رایج محافل ادبی دور مانده است .

یکی از دقایق کتاب اظهار نظر های کوتاه اما به جا ی شمس است . مطلب انتخاب شده ، دید انتقادی نویسنده را به خوبی نشان می دهد .

قضیه از این قرار است که داریوش آشوری – نویسنده ی جوان آن سال ها و مترجم و پژوهشگر معروف امروز - در سال 44 و در آرش طاهباز مقاله ای در باره ی بحران در شعر آن سال ها می نویسد ...بقیه ی مطلب را تاریخ تحلیلی می خوانیم :

" اما جالب توجه ترین نکته ی خواندنی این شماره ی آرش ، حرف های داریوش آشوری است که زیر پای دو شعر درخشان تاریخ شعر فارسی ( ایمان بیاوریم از فروغ و صدای پای اب سپهری ) چاپ شده است . آشوری طی تحلیلی جامعه شناسانه می نویسد :

هنر امروز ما یک دوره ی بحرانی را می گذراند . بحرانی از آن جهت که سر در گمی و آشفتگی بسیار ، از مشخصات آن است . هنر مندان ما در بسیاری از زمینه ها راه مشخص خود را نیافته اند و همه یک دوره ی آشنایی و تجربه را می گذرانند و غالبا در همان مراحل اولیه در جا می زنند . "

شمس در ادامه می افزاید : " مطالعه ی مقاله ی آشوری را که ادامه می دهیم متوجه می شویم که نویسنده اصلا کاری به این ندارد ( که دو شعر درخشان تاریخ شعر فارسی ) دو صفحه جلوتر چاپ شده است . سپس با اوردن بخش دیگری از مقاله ی آشوری ، داخل پرانتز می نویسد

:پس از مرگ سپهری ، آشوری مقاله ی تایید آمیزی در باره ی همان اشعار سپهری می نویسد ودر کتاب بزرگذاشت وی به نام " و پیامی در راه " چاپ می کند که مقاله ای ممتع و ارزشمند است ، مقاله ای که باید در زمان بالندگی شاعر نوشته می شد . ولی متاسفانه پس از سی سال ، ایشان ( آشوری ) باز همان حرف ها را در باره ی شعر و شاعران امروز می زنند که خواسته یا نا خواسته اثر تخریبی بر روح شاعران جوان می گذارد ."

البته حرف شمس بی سند نیست . اشاره ی او به میزگرد آشوری با احمد رضا احمدی و رامین جهانبگلو در فروردین 72 ست که در نشریه ی کلک به چاپ رسیده و آشوری تقریبا همان نظراتی را در باره ی شعر جوان دهه ی چهل در نشریه ی آرش نوشته بود این جا در باره ی شاعران جوان امروز می زند ..

تاریخ تحلیلی شعر نو ، شمس لنگرودی ، نشر مرکز ، چاپ دوم 1378 ، جلد سوم ص 3-192

lotij — Thu, 29 Nov 2007 23:51:18 GMT

دوست شاعر من شیون نوری به تازگی وبلاگی با عنوان تلاجن راه انداخته

پیشنهاد می کنم ببینید و شعر زیبای هملات کوه را بخوانید

این هم آدرسhttp://www.noori-shivan.blogfa.com/

غلغله ای که با نام کوچکت شروع شده

از گل کوچکی در شیراز قرن هشتم

ادامه می یابد در ترانه های محلی مازندرانی

در مستی ِ گیج و منگ ِ یک بعد از ظهر ولرم ادامه می یابد

در صدای رودخانه هایی که به دریای خزر نمی ریزند

اما چیزی می ریزد

چیزی مثل غروب نارنجی آسمان هویزه

در زمستان هزارو سیصد و هفتادو سه .

حیف که این شعر نمی تواند تن ِ صدای تو را بنویسد

و لحن زیر چشمی دیدن هایت را

وقتی که مست ِ مست و صدای سیما بینا می آید .

وقتی که انگشت هایت را درهم گره می کردی

تو یکی از سین های سفره ی عید ما بودی

تا اول اردیبهشت هر تقویمی که دم دستم بود

نام کوچک ترا مشق می کردم

که طعم انگبین داشت و شربت آلبالو

ولی من که نگفتم حتما

نام زن صاحب جمالی در میان است

با دامن آبی اناری که در باد

که قمر در عقرب تمام بختت شده

حالا از کجا و چرایش بماند برای شب های بعد از امتحان .